Shortlist Libris Geschiedenis Prijs 2022

De vijf beste historische boeken zijn bekend gemaakt

11 september 2022 - De shortlist met vijf genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2022 is vandaag bekendgemaakt in OVT. De Libris Geschiedenis Prijs bekroont historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. De criteria zijn dat het boek een oorspronkelijk onderwerp heeft, prettig leesbaar is geschreven en op gedegen historisch onderzoek stoelt. Aan de prijs is een bedrag van € 20.000,- verbonden. De prijs is onderdeel van de Maand van de Geschiedenis en wordt traditiegetrouw eind oktober uitgereikt.

Juryvoorzitter is dit jaar Thom de Graaf, de vice-president van de Raad van State.

Op 30 oktober 2022 wordt de Libris Geschiedenis Prijs 2022 uitgereikt door juryvoorzitter Thom de Graaf tijdens een speciale live-uitzending van het radioprogramma OVT.

Uit een lijst van meer dan driehonderd historische boeken heeft de jury de volgende vijf titels genomineerd voor de Libris Geschiedenis Prijs 2022:


Bart van der Boom De politiek van het kleinste kwaad. Een geschiedenis van de Joodse Raad voor Amsterdam, 1941-1943
Patrick Dassen De Weimarrepubliek. Over de kwetsbaarheid van de democratie
Anne-Lot Hoek De strijd om Bali. Imperialisme, verzet en onafhankelijkheid 1846-1950
Luc Panhuysen Het monsterschip. Maarten Tromp en de armada van 1639
René van Stipriaan De zwijger. Het leven van Willem van Oranje

De vijf nominaties voor de Libris Geschiedenis Prijs 2022

De politiek van het kleinste kwaad

Bart van der Boom

€ 29,90
De Nederlandse Joden werden tijdens de Duitse bezetting geïsoleerd van de rest van de maatschappij, in een getto zonder muren. Dat getto werd in opdracht van de Duitsers bestuurd door de Joodse Raad. Die begon zijn bestaan in februari 1941 met een oproep aan de Amsterdamse Joden om hun wapens in te leveren. De Raad preekte consequent gehoorzaamheid aan Duitse bevelen, ook toen in juli 1942 de deportaties begonnen. Wie bij de Joodse Raad werkte, was van die deportaties vrijgesteld, tot de zomer van 1943, toen ook zij werden afgevoerd. Het beleid van de Joodse Raad pakte dus desastreus uit, en na de oorlog had niemand er een goed woord voor over. ‘Joodse Raad’ staat tegenwoordig voor het ergste soort verraad – verraad van ‘eigen’ mensen, in een laffe poging zelf buiten schot te blijven. Dat oordeel is begrijpelijk, maar niet verhelderend. Tijdens de oorlog konden velen het bestaan en het beleid van de Joodse Raad billijken als de enige mogelijkheid om te redden wat er te redden viel. Prijswinnend historicus Bart van der Boom reconstrueert het perspectief van de Joodse Raad, in een poging te begrijpen hoe goede bedoelingen de weg naar de ondergang plaveiden. Bart van der Boom (1964) doceert geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn vorige boek, ‘Wij weten niets van hun lot’. Gewone Nederlanders en de Holocaust werd bekroond met de Libris Geschiedenis Prijs.


Uit het juryrapport:
'' Van der Boom geeft ons een andere visie op de Joodse Raad.''

De Weimarrepubliek

Patrick Dassen

€ 39,50
‘Een uitstekende studie, spannend, verrassend, fascinerend, een hoogst actueel boek, voortreffelijk geschreven.’ **** NRC Handelsblad ‘Bij de beschrijving van sleutelmomenten, het portretteren van sleutelfiguren en het uitdiepen van deelonderwerpen blinkt het boek uit in gelaagdheid.’ Trouw ‘Een fantastisch boek. Zeldzaam prettige persoonlijke benadering, de mensen komen naast je te staan.’ Geert Mak De Weimarrepubliek was de eerste democratie op Duitse bodem. Zij werd in 1918 geboren onder een weinig gelukkig gesternte, aan het einde van een verloren oorlog en te midden van een revolutie, en ging in 1933 ten onder toen Hitler aan de macht kwam. Toch was de Weimarrepubliek niet gedoemd en was zij veel meer dan een voorspel tot het Derde Rijk. Ze staat ook voor de emancipatie van de vrouw en de Joden, voor een moderne verzorgingsstaat, het Bauhaus, de Dreigroschenoper en de boeken van Alfred Döblin en Thomas Mann. In dit boek wordt de Weimarrepubliek nu niet eens benaderd als een 'republiek zonder republikeinen', maar als een staat met grote veerkracht en potentie. Overtuigde democraten waren bereid de Weimarrepubliek te verdedigen en Hitlers NSDAP was bij de verkiezingen in 1928 niet meer dan een marginale partij. Op unieke wijze beschrijft Patrick Dassen de Weimarrepubliek van binnenuit, met behulp van dagboeken, brieven en de zogenaamde 'Abelpapers', korte autobiografieën die een bijzondere inkijk geven in de ‘ziel’ van vroege leden van de NSDAP – gewone mensen die levendige verhalen schreven over gekrenkte nationale trots, maar ook over de hoop op een herboren Duitsland waarin iedereen gelijk was. Zo beantwoordt Dassen de vraag wat de Weimarrepubliek kwetsbaar maakte, waarom zij ten onder ging - en welke lessen ze ons te bieden heeft.

Uit het juryrapport:
'' Dassen laat zien dat de Weimarrepubliek niet had hoeven eindigen in de diatatuur van de nazi's.''

De strijd om Bali

Anne-Lot Hoek

€ 39,99
De onafhankelijkheid van Indonesië is onomkeerbaar, de Republiek Indonesië is een feit. In 1946 bezet Nederland Bali en daar wordt de deelstaat Oost-Indonesië opgericht. Deze staat moet een toonbeeld worden van democratie, maar het gezag dwingt de loyaliteit van de bevolking meteen al meedogenloos af. De strijd om Bali is een geschiedenis van de ongekend hevige guerrillastrijd die vlak na de Tweede Wereldoorlog op het eiland ontvlamde. Een ontluisterend verhaal over onderdrukking, verzet, vriendschap en verraad dat onlosmakelijk is verbonden met het imperiale verleden, maar ook met de kern van de Nederlandse dekolonisatiepolitiek. Aan de hand van ruim 120 interviews op Bali en in Nederland, uitvoerig archiefonderzoek, brieven en memoires, dringt Anne-Lot Hoek door tot in de haarvaten van het koloniale systeem. Ze brengt een gelaagd en vernieuwend beeld van een wrede onafhankelijkheidsstrijd.

Uit het juryrapport:
"Geïnterviewde betrokkenen brengen het verhaal van Bali tot leven.''

Het monsterschip

Luc Panhuysen

€ 29,99
In ‘Het monsterschip’ vertelt Luc Panhuysen, met opmerkelijke details over het rauwe leven op zee, op meeslepende wijze het nieuwe verhaal van admiraal Tromp en de historische zeeslag bij Duins. Op de plechtigheid rond Tromps benoeming tot admiraal in 1637 viel op dat het feestvarken er bedrukt uitzag. Het vaderland stond er maritiem gezien op dat moment dan ook beroerd voor. Spanje rukte op in de noordelijke wateren. Visserij en koopvaardij leden onder kaperij. In Den Haag riep men dat het land aan de zeekant werd belegerd. Twee jaar later zou Tromp de Spaanse opmars een definitief halt toeroepen door de armada vernietigend te verslaan. Hoe was dat mogelijk? Een vloot bestond uit meer dan alleen hout en canvas, het was ook een organisatie, zo begreep Tromp. Onvermoeibaar zoekt hij naar manieren om de zeemacht sterker te maken dan de som der schepen. Wanneer hij uiteindelijk de strijd aanbindt met de Spaanse overmacht, formeert hij zijn vloot tot een ‘monsterschip’.

Uit het juryrapport:
'' Panhuysen brengt zeemansbestaan in de zeventiende eeuw tot leven.''

De zwijger

René van Stipriaan

€ 39,99
‘Een prachtige biografie vol persoonlijke details én heldere beschrijvingen van de wereld waarin Willem van Oranje leefde en handelde.’ Rob Hartmans, NRC Handelsblad ••••• ‘Het is niet zonder risico om je aan het leven van Willem van Oranje te wagen: het is een titanenklus. De nieuwe biografie van René van Stipriaan is dik, vlot geschreven en zeer lezenswaardig.’ Martin Sommer, de Volkskrant **** ‘De zwijger wemelt van de nieuwe details en inzichten. Alles wijst erop dat dit voor de komende decennia het standaardwerk zal worden over Willem van Oranje.’ Geert Mak ‘Deze nieuwe biografie zit aangenaam dicht op de huid van de Vader des Vaderlands.’ Paul van der Steen, Trouw ‘Een meesterwerk. Verrassende nieuwe inzichten vanuit een hedendaags perspectief. Leesbaar als een roman.’ Henk van Nierop ‘Een harmonieuze stijl en een knappe compositie.’ Willem Bouwman, Nederlands Dagblad Omstreeks 1560 was Willem van Oranje de rijkste en meest veelbelovende edelman van de Nederlanden. Nog geen tien jaar later was hij zo goed als alles kwijt: zijn bezit, zijn macht en ook zijn goede reputatie. Wat was er gebeurd? Oranje had zich gekeerd tegen het bewind van de Spaanse koning Filips II, dat in zijn ogen despotisch en geldbelust was. Hij vond medestanders onder andere edelen, en ook onder gewone burgers. Vanaf 1566, met de Beeldenstorm, kwamen de Nederlanden in opstand. Filips II stuurde er de gevreesde hertog van Alva met een grote troepenmacht op af. Die confisqueerde alle bezit van Oranje. Dit was voor Oranje het moment om zelf de wapens op te pakken: het begin van een uitputtingsslag die de Nederlanden in een diepe crisis stortte. Er vielen tienduizenden doden – denk aan de gruwelijke slachtpartijen in Mechelen, Zutphen, Naarden, Haarlem en Maastricht. Het maakte de opstandelingen onder aanvoering van Oranje alleen maar vastberadener. Het bewind van Filips II begon te wankelen. Wat dreef Oranje? Hij was geen heilige en riep in zijn tijd meer weerzin op dan wel wordt aangenomen. Protestantse bolwerken als Gent en Antwerpen, die ooit zijn trouwste bondgenoten waren, keerden zich uiteindelijk van hem af. In De zwijger ontrafelt René van Stipriaan de duizelingwekkende loopbaan van een van de meest onverzettelijke figuren uit de wereldgeschiedenis: zijn ambities, successen, manipulaties, nederlagen. En ook de spanningen in zijn familie, zijn bizarre huwelijksleven – en zijn neiging om, als het erop aankwam, in het verborgene te opereren.

Uit het juryrapport:
'' Door Van Stipriaans boek wordt Willem van Oranje weer mens.''

Raad de winnaar, win de shortlist

11-09-2022 De shortlist voor de Libris Geschiedenis Prijs is bekendgemaakt. Denk je te weten wie de winnaar wordt? Raad de winnaar en win de shortlist. U kunt meedoen t/m 29 oktober 2022.

pro-mbooks2 : libris