Eerlijk handelen is verre van gemakkelijk

maandag 5 april 2021
Eerlijk handelen is verre van gemakkelijk

Wisten jullie dat wetenschappers verwachten dat de komende vijftig jaar anderhalf miljard mensen moeten migreren omdat hun leefgebied te warm wordt? Dat betekent gemiddeld een half miljoen mensen per week de komende vijftig jaar, met natuurlijk een gigantische piek over een paar decennia. Met welk bedrog gaan we de dit hartverscheurende onrecht voor onszelf toedekken? Bedenken we nu uitvluchten om niet te hoeven consuminderen en straks een excuus om de grenzen te sluiten? Waar halen we het recht vandaan? Omdat ze arm zijn en hun levens irrelevant?

door ds. Jenno Sijtsma

Wisten jullie dat wetenschappers verwachten dat de komende vijftig jaar anderhalf miljard mensen moeten migreren omdat hun leefgebied te warm wordt? Dat betekent gemiddeld een half miljoen mensen per week de komende vijftig jaar, met natuurlijk een gigantische piek over een paar decennia. Met welk bedrog gaan we de dit hartverscheurende onrecht voor onszelf toedekken? Bedenken we nu uitvluchten om niet te hoeven consuminderen en straks een excuus om de grenzen te sluiten? Waar halen we het recht vandaan? Omdat ze arm zijn en hun levens irrelevant?

Misschien bent u geschrokken van bovenstaande woorden, ik in ieder geval wel. Het is een citaat uit het boek Hoe handel ik eerlijk, van twee wetenschappers: Dr. Matthias Olthaar en Paul Schenderling. De eerste is lector circulaire economie aan NHL Stenden Hogeschool en de tweede is econoom bij Berenschot en adviseur over sociale kwesties. Beiden zijn christen. Zij hebben de koppen bij elkaar gestoken en in romanvorm de lezer laten zien hoe het er aan toe gaat met betrekking tot de wereld en de handel vandaag de dag. Het verhaal gaat over een zekere Johan die een goed lopende rozenkwekerij in Ethiopië had en failliet is gegaan, mede door de ellende van de corona. Hij wil zijn bedrijf ondanks alles toch weer voortzetten en komt in aanraking met de 33 jarige Elise van Boven. Zij is een zeer enthousiaste en geëngageerde documentairemaakster voor de EO en heeft een totaal andere levensopvatting dan Johan. Ze heeft een oude auto en haar interieur bestaat uit allerlei tweedehands spulletjes. Ze vraagt Johan het hemd van zijn lijf, leest hem voor uit Amos 5 en Jesaja 32 en bidt met hem het Onze Vader. Ze besluit met Johan en cameravrouw Stef naar Ethiopië te gaan en met eigen ogen te kijken en te ervaren hoe het daar in zijn werk gaat. Johan was erg enthousiast over zijn manier van zaken doen. Fair Roses was in zijn ogen een  maatschappelijk verantwoord ondernemen, dat onder meer ook bijdroeg aan  duurzame economische ontwikkeling in het land, en veel werkgelegenheid creëerde. Vol trots vertelt hij dat er al tienduizend mensen in zijn bedrijf aan het werk waren die een uitstekend salaris verdienen.

Professor Tekalien

Maar als ze in Ethiopië zijn vernemen ze andere dingen: het blijkt dat door  Fair Roses het water in het Kokameer door de uitstoot van chemicaliën sterk vervuild is. Er is een enorme toename van huidkanker en onvruchtbaarheid onder de bevolking. En als ze met  professor Tekalien van de universiteit van Jimma spreken gaan hun ogen open voor wat er allemaal in Ethiopië verkeerd gaat. Tekalien vertelt onder meer van het concept van gepercipieerde veroudering, waardoor marketeers de mensen doen geloven dat een bepaald product echt niet meer kan. Het blijkt dat economische groei niet bepaald bijdraagt aan  de groei van de welvaart. Hij vertelt hoe de aarde wordt geplunderd op veel verschillende en slechte manieren, die allemaal te maken hebben met klimaatverandering, milieuvervuiling, waterschaarste en oprakende grondstoffen. Volgens hem zullen die in toenemende mate leiden tot gewapende conflicten. Ze vernemen de trieste verhalen van twee bewoners die hen wijzen op de relatie met wat de profeet Jesaja beschrijft, en ze horen dat het beter is zich te concentreren op cultiveren in plaats van steeds meer te willen bezitten en te consumeren. Johan voelt zich totaal verslagen, maar door alles heen komt hij tot het besef dat hij wezenlijke fouten heeft gemaakt. Hij makt een moeilijke tijd door, maar ervaart dat God hem als het ware heeft terug gefloten. Hij komt tot vier basisbehoeften en wijst op vertrouwen op God en de stilte opzoeken. Als hij echt ondernemer was geweest, zo verwijt hij zichzelf, had hij geprobeerd om de markt te veranderen  om nieuwe normen te introduceren. Ineens blijkt Jesaja uitermate actueel en Johan formuleert een negental nieuwe vanzelfsprekendheden die daarop gebaseerd zijn. De schrijvers formuleren aan het eind van het boek waar het ten diepste om gaat: pas Gods rechtvaardige woorden toe in je leven. Ze zijn al vijftien jaar onderweg en nog vooral aan het lopen en luisteren. En tenslotte is hun vraag aan de lezer: wil je met ons mee experimenteren welke leefvormen geschikt zijn om de huidige, op groei gebaseerde levenswijze te ontgroenen?  Want veranderen is absoluut nodig en ook nu kon de beste weg vooruit wel eens de weg terug zijn. Wie meer van de auteurs en hun visie wil weten zie onder Genoeg om te leven.

Hoe handel ik eerlijk, door Matthias Olthaar & Paul Schenderling,

Uitg. Skandalon, 240 blz.
Prijs: € 19,95
ISBN 9789493220010

pro-mbookslibr1 : libris